مسیر سبز

خانه | صفحه نخست | آرشیو | پست الکترونیک

ماهنامه سینمارسانه | شماره ۴۴۲ | دی‌ماه ۱۳۹۰

|+| نوشته شده توسط رضا در سه شنبه هفتم تیر 1390 و ساعت 2:14 |

...همه ما

|+| نوشته شده توسط رضا در جمعه هفتم بهمن 1390 و ساعت 1:42 |

* ...حاتمی‌کیا، حاتمی‌کیاست

«نه، کار من نیست. از من برنمیاد. یعنی حاضر نیستم به این بازی تن بدم. اون جاها جای من نیست. من اگه قهر هم بکنم شاید برم زیرزمین و انباری خونه، ولی دوست ندارم سر از خونه غریبه دربیارم. ولی الانی که حرف می‌زنم، هنوز امید دارم. برای من دستگاه ممیزی همه نظام نیست. ارغوان و گزارش هم همه حاتمی‌کیا نیست. درسته که این گربه بی‌وفاست ولی من پامو از این نقشه بیرون نمی‌ذارم. وقتی این بحث میاد وسط، دیگه برام خاتمی و احمدی‌نژاد و رفسنجانی مطرح نیست. یه مفهوم خیلی بزرگتره که اگه اون تَرک برداره، دیگه عزت نفسی برام نمی‌مونه که بخوام چیزی بگم. نمی‌خوام این نسخه رو برای بقیه بپیچم. این نسخه برای خودمه.»

جملات بالا بخشی از حرف‌های ابراهیم حاتمی‌کیا است که در مقابل سؤال‌های متعدد خبرنگار یک هفته‌نامه که سعی دارد نسخه مورد استفاده فیلم‌های معلوم‌الحال جهت نمایش عمومی را برای گزارش یک جشن تجویز کند و دائماً دم از «اکران آن‌سوی آب» و «انتشار در شبکه مجازی» می‌زند، بیان شده است. انتشار یادداشتی به قلم حاتمی‌کیا با نام «اگر این حَبّه قندت نبود...» در استقبال و تقدیر از فیلم یه حبه قند سیدرضا میرکریمی، و واکنش سردبیر یکی از نشریات مورد حمایت سیستم فرهنگی شهرداری تهران به آن، من را ترغیب کرد تا آخرین حرف‌های مردی که به قول رضا امیرخانی، هدیه خداوند به اهل زمین است را مرور کنم تا روشن شود که آسمان آن‌طرف مرزها برای ابراهیم دیده‌بان و آژانس شیشه‌ای و دعوت و گزارش یک جشن و... همیشه ابری است. آن‌قدر ابری که آسمان این‌طرف همیشه آفتابی.

قصد دفاع از حاتمی‌کیا را ندارم که من و این قلم ناتوان کجا و حمایت از حاتمی‌کیا کجا... می‌نویسم تا بدانند می‌دانستیم که همه ادعاهای «نسبیت اخلاق» و «تعلیق قضاوت» شعارهای بیهوده‌ای بیش نبود که جدا از اساس پارادوکسیکال و مضحک، دیر یا زود باید منقضی، و دهان مملو از لبخند ژوکوند به توهین و ناسزا باز می‌شد‌. یادداشت عنصر مورد حمایت شهرداری تهران، که پرهیز دارم نام منتقد یا عنصر فرهنگی و یا هر چیز دیگری که نشانی از فرهنگ و ادب دارد را در مورد وی به کار ببرم، نشان داد که مبلغان پلورالیسم اخلاقی، به «نسبیت» خود «مطلق» نگاه می‌کنند و تشویق و تمجید یانکی‌های فرهنگی را نشان‌مان می‌دهند تا ساده‌لوحانه، به اصول‌مان که متر «خوب» و «بد» روزگارمان است، نسبی نگاه کنیم.

عصبیت و به هم‌ریختگی نگارنده یادداشتی که دوست دارد هویتی در طراز جواب به ابراهیم حاتمی‌کیا پیدا کند، به حدی است که ظاهراً بدون خواندن متن «اگر این حَبّه قندت نبود...» و در کمال دست‌پاچگی فراموش می‌کند که حاتمی‌کیا، با زبان کنایه، راوی حال و روز کسانی است که ایران را از دریچه اثر اصغر فرهادی می‌نگرند، و منتقد جدی هدفی است که این فیلم با ایجاد بافت ذهنی در مخاطب دنبال می‌کند: «اگر این حَبّه قندت نبود، یادمان می‌رفت کجایی هستیم و با کامِ تلخ در صفِ سفارتِ خرس‌نشان ایستاده بودیم تا از سرزمین همیشه آفتاب‌مان به جبرِ همکار تلخ‌مزاج، همه مهر دروغ بر پیشانی، متقاضی پناه به سرزمین همیشه ابری بگیریم.» در کجای این جمله، اصغر فرهادی به «صف ایستادن پشت در جایی» و «تقاضای پناهندگی» و «گدایی جایزه» متهم شده است که نگارنده منتقدنما، سنگ دفاع از وی را بر سینه می‌کوبد و با بی‌ادبی مفرط که ناشی از عصبیت است، با اتهام دروغ به ابراهیم حاتمی‌کیا حمله می‌کند؟ شاید هم ناخودآگاهی است که ناخواسته بر زبان جاری شده است؛ کسی، چه می‌داند.

گله‌ و شکایتی نیست؛ در دنیایی که همه چیز نسبی تفسیر شود این امکان وجود دارد که یادداشتی را نخوانده، جواب داد. بدون فهم منظور و مفهوم آن، به جای جواب، به شخصیت نگارنده، حمله و توهین کرد. آشکارا تفسیر «دروغ» کرد و طرف مقابل را «دروغ‌گو» خواند. و در انتها، سر را بالا گرفت و به همه اخم کرد و طلبکار بود. مگر از مخاطب الینه شده در پیام فیلمی همچون جدایی نادر از سیمین می‌توان به غیر از این هم توقع داشت؟!

آقا ابراهیم عزیز!

متأسفم که هنوز مفهوم روایت تو، چه آن زمان که قرار بود «از کرخه تا دانوب» باشد و چه امروز که از کرخه تا راین ‌اش یادمان مانده است، برای گوش‌های سنگینِ افتادگان در پوستین فرهنگ، همچنان نامفهوم است. می‌گویند سیدمرتضی را، البته با تلخیص و تخلیص فراوان، قبول دارند. سیدمرتضی می‌گفت: «فیلم از کرخه تا راین تلخ است؛ به تلخی بمب‌های شیمیایی، به تلخی از دست دادن فاو، به تلخی مظلومیت بسیجی. می‌خواهم بگویم که تلخ است، اما ذلیلانه نیست. این تلخی همچون تلخی شهادت شیرین است.» و این همان تفاوتی است که باعث می‌شود خرس و نخل و حیوانات وحشی و اهلی به ویترین افتخارات تو اضافه نشود.

و سیدمرتصی باور داشت که در کنار رود راین هم می‌توان خدا را جست‌وجو کرد: «برای آن که این تراژدی عجیب معنوی در عین حال طبیعت حیات انسانی را از کف ندهد می‌بایست که سعید را شدت غلبه رنج به شکایت بکشاند. اما باز هم به درگاه خدا، نه کس دیگر.» و تأکید می‌کرد که می‌توان به غرب سفر کرد، اما نه با حال و روزگاری که سارکوزی فاسدالحال پس از دیدن ناموس‌مان، سیمین، فکر حمله به سرزمین‌مان و تصاحب فرزندمان به سرش بزند. راستی، چه شد که پیام جهانی و اخلاقی(!) اصغر فرهادی در زبان سارکوزی نچرخید و به جای دعوت به اخلاق، حرف از حمله و تهدید به میان آمد؟

آقا ابراهیم!

حال و هوای پدرم و دوستان همرزمش را در آن شب به یادماندنی، در سالن نمایش‌ از کرخه تا راین‌ فراموش نمی‌کنم. آن شب، من هم همانند یوناس، با پلاک هویت سعید، دوباره متولد شدم. مثل همان روزهای نوجوانی و به زبان خودم، برای ثبت در تاریخ می‌نویسم تا بدانی جز این از تو توقعی نداریم: «مرغ عشق، ققنوس است که در آتش می‌زید نه آنکه رنگین‌کمان می‌پوشد و در بوستان‌های عافیت شکر می‌خورد و شکرشکنی می‌کند. مگر سوخته‌دلی و سوخته‌جانی را جز از بازار آتش می‌توان خرید؟»

________________________

* تیتر مورد علاقه‌ام «حاتمی‌کیا، حاتمی‌کیاست...» بود که بنا به ملاحظاتی در اولین انتشار آن در خبرگزاری فارس به «آفرین به غیرت و حمیت حاتمی‌کیا» تغییر پیدا کرد.

________________________

بازتاب‌ها:

خبرگزاری فارس

خبرگزاری شبستان

جوان آنلاین

خبرنامه دانشجویان ایران

خبرگزاری بسیج هنرمندان

سایت خبری تحلیلی تعامل

|+| نوشته شده توسط رضا در چهارشنبه چهارم آبان 1390 و ساعت 0:0 |

!چشمتان روشن

| موضوع اول؛ امروز یکی از سایت‌های معلوم‌الحال به نام «آینده نیوز» با ضعیف‌ترین اسناد و منابع به لحاظ استانداردهای حرفه‌ای رسانه‌ای، خبر شهادت امام موسی صدر را منتشر و در پایان با قطعیت تمام به خانواده امام موسی صدر تسلیت گفت. این‌که امکان شهادت امام موسی صدر و یارانش، فارغ از درصد ضعیفی که به خود اختصاص می‌دهد، در کنار دیگر گزینه‌ها وجود دارد، بر هیچ‌کس پوشیده نیست اما انتشار سراسیمه این خبر و قطعیت آن در انتها، جای تأمل دارد. جالب این‌که بلافاصله در مصاحبه‌ای که پنج ساعت پس از خبر نخست منتشر می‌شود، خبرنگار به دنبال قانع کردن داماد امام موسی صدر است و با پرسیدن سوالاتی شبیه «چرا فرد دیوانه‌ای چون قذافی باید این همه سال امام موسی صدر را زنده نگه داشته باشد و ایشان را به شهادت نرسانده باشد؟» تلاش می‌کند از آبروی ریخته شده رسانه متبوعش دفاع کند؛ دل تمام دوستداران و خانواده امام هم که مهم نیست. جالب‌تر این‌که در سوالات قبلی، به نوعی پرسش‌ها را مطرح می‌کند که انگار همین دیروز به ایران پا گذاشته است و در این چند سال و تابه‌حال از پرونده امام موسی صدر، همان‌قدر که در رسانه‌ها منتشر شده است هم خبر ندارد. شاید شبیه به بچه‌ای که با شنیدن اولین خبر جالب به وسط مهمانی بزرگ‌ترها می‌دود و فریاد می‌زند و وقتی یک برادر یا خواهر بزرگ‌تر برایش توضیح می‌دهد که داستان از چه قرار است با تعجب می‌‌گوید: «به‌خدا راست می‌گم...». البته این در بهترین حالت و حمل بر غفلت و نه خیانت این رسانه اینترنتی است.

| موضوع دوم؛ در این سال‌ها بارها دیده بودم که برخی از جوانان و افراد به اصطلاح دوستدار امام موسی صدر، بر نگاه سیاسی و ضد دولتی آینده نیوز سوار شدند و این سایت را مآمن مناسبی برای زیر سوال بردن عملکرد دولتیون و انتشار اخبار امام موسی صدر دیدند. این‌که نقد عملکرد دولت جمهوری اسلامی در پرونده امام صدر ضروری است بر هیچ‌کس پوشیده نیست اما به چه بهانه، نیت و چه وسیله‌ای؟ صداقت نقد کجا و همسویی با جریانی سیاسی که خوب و بد را براساس حال عالیجنابانش معنی می‌کند کجا؟ حال همین دوستان را پس از دیدن این خبر در آینده نیوز قابل درک می‌دانم؛ چرا گله دارید: از شماست که بر شماست. همسویی با هر وسیله‌ای و جریانی، آیا برآمده از سیره امام صدر است؟ اگر این خبر جعلی، غیر حرفه‌ای و بدون سند در یکی از سایت‌های رجا، فارس، مشرق یا مطبوعه‌هایی همچون کیهان، وطن امروز، جوان،... منتشر می‌شد باز هم برخورد این‌گونه بود!

دیدار نزدیک است انشاءالله... یادتان باشد؛ اگر راهتان دادند و به دیدار امام صدر شرفیاب شدید، ساکت باشید و صامت تا مبادا نگاه جعلی‌تان از پرده برون افتد.

|+| نوشته شده توسط رضا در پنجشنبه سوم شهریور 1390 و ساعت 12:0 |

یک حال خوب

حالم خوبه؛ به سه دلیل...

شرح به زودی

|+| نوشته شده توسط رضا در شنبه بیست و نهم مرداد 1390 و ساعت 5:50 |